Багымдат
Күн
Бешим
Аср
Шам
Куптан
Куран Аудио + котормо Куран
энциклопедиясы
Куран таануу
Диндер
энциклопедиясы
Диндердин тарыхы
Ислам
энциклопедиясы
Ислам таануу
Фикх
энциклопедиясы
Ислам укугу
Хадис
энциклопедиясы
Пайгамбар сөздөрү
Башкы бет / Хадис энциклопедиясы / Сахих хадис / Мутаватир жана Ахад хадис: таралуу деңгелдери

Мутаватир жана Ахад хадис: таралуу деңгелдери

Хадис энциклопедиясы 05.03.2026

Риваяттардын санына жараша хадис Мутаватир жана Ахадка бөлүнөт. Бул классификация фика жана акидеде кандай мааниге ээ?

Риваяттардын санына жараша классификация

Мутаватир хадис

Ар бир доордо жалпысынан алданышуу мүмкүн эмес болгон санда адамдар риваят кылган хадис. Мисал: «Менге жалган жапкан өзүнүн ордун отко даярдасын» — 70ден ашык сахаба риваят кылган.

Мутаватир хадис — ишенимдүүлүгү Куранга жакын; аны четке кагуу — диний кысым.

Ахад хадис

Мутаватир деңгелине жетпеген хадис. Үч ичке бөлүнөт:

  • Машхур — үч же андан ашык, бирок мутаватирге жетпеген риваят чынжыры
  • Азиз — ар бир доордо эки гана риваят чынжыры
  • Гариб — бир гана риваят чынжыры бар хадис

Акидеде колдонулушу

Жумгул (Батыш) алимдер менен Ахлус-Сунна ортосундагы маселе: Ахад хадис акидеде (ишеним масселесинде) колдонулабы? Негизги позиция — сахих Ахад хадис ишенимдүүлүктүн жогорку деңгелинде болсо, акидеде да кабыл кылынат (Ибн Теймия, Ибн Кайим).

Булак: Ибн Салах «Муккаддима», Ибн Хажар «Нухбатул-Фикар», Имам Навави «Тадрибур-Рауи».

← Темага кайтуу