Аль-Фатиха сүрөсү (1-сүрө)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ
Сүрөнүн аталышы жана орду
Аль-Фатиха «Ачуу», «Куранды энеси» (Уммул-Куран), «Намаздын энеси» (Уммус-Салат) деп аталат. Пайгамбар ﷺ: «Фатихасыз намаз болбойт» деп айткан (Бухари, Муслим).
Сүрөнүн үч бөлүмү
- 1–3-аяттар: Мактоо жана Аллахтын сыпаттарын таанытуу — Рабул-Аламин, Рахман, Рахим.
- 4-аят: «Дин Күнүнүн Ээси» — Акырзаман жана жооптуулук идеясы.
- 5–7-аяттар: Дуба — Аллахка кайрылуу, Туура Жолго багыттоо өтүнүчү.
«Ийяка наабуду» — Жалгыз Сага гана табынабыз
Имам Ас-Саади жазат: «Бул аятта «Биз» деп айтылуу жамаатты билдирет — жека намаз окуган адам деле өзүн бүтүндөй мусулмандар менен бирге сезет». Ибадат жалгыз Аллахка, жардам суроо да жалгыз Аллахтан — бул таухидди бекитүү.
Ас-Сират — Туура Жол
«Туура Жол» — Аллах берекет берген пайгамбарлардын, чынчылдардын, шейиттердин жолу. «Ачуусуна калгандар» (магдуб) — билимди таштагандар, «Адашкандар» (даллин) — ниетсиз жорулгандар деп тафсир кылынган (Ибн Касир, Куртуби).
Булак: Ибн Касир, Ас-Саади, Куртубинин «Аль-Жамиу ли-Ахкамил-Куран».