Хулафаар Рашидун — 632–661-жылдар
Пайгамбар ﷺ дүйнөдөн кайткандан кийин мусулман коому халифат системасы аркылуу башкарылды. Биринчи төрт халифа «Туура Жол Халифалар» (Хулафаар Рашидун) деп аталат.
Абу Бакр ас-Сыддик (632–634-жж.)
Пайгамбар ﷺ дин тандоосундагы биринчи жолдошу. Халифа болгондон кийин:
- Диний тайлоону (Риддани) жок кылды
- Куранды биринчи жолу жыйнаттырды
- Аравия жарым аралын бириктирди
- 2 жыл 3 айдан кийин дүйнөдөн кайтты
Умар ибн Хаттаб (634–644-жж.)
Ислам тарыхынын эң чоң реформатору. Анын доорунда:
- Иран, Сирия, Египет жана Палестина ачылды
- Иерусалим бейкут жол менен кабыл алынды
- Диван системасы (мамлекет казынасы) уюшулду
- Хижри жыл эсеби киргизилди
Осмон ибн Аффан (644–656-жж.)
Анын доорунда Ислам Орто Азияга чейин жетти. Эң маанилүү иши — Куранды стандарттык формада жазып, аймактарга жөнөтүү.
Али ибн Аби Толиб (656–661-жж.)
Пайгамбардын тарбиялаган жигити жана кызынын жубайы. Анын доорунда биринчи ички конфликттер башталды — Жамал жана Сыффин согуштары. 661-жылы мечитте Ибн Мулжам тарабынан өлтүрүлдү.
Булак: Ибн Касир «Аль-Бидая ван-Нихая», Табари «Тарихул-Умам валь-Мулук».